news-details
Škrinja

O mačevima i dvobojima u crkvi Sv.Pavla

Kotoranin Andrija Romoda održao je sinoć u kotorskoj Crkvi sv. Pavla prezentaciju hladnog oružja i izlaganje “Duel” o ratničkim duelima, u organizaciji Opštinske javne ustanove “Muzeji” Kotor.

Romoda se već godinama bavi proučavanjem i izradom hladnog oružja, a publici je  govorio  kako su kroz evropsku istoriju riješavani konfliktni međuljudski odnosi “u nedostatku uređenih centralnih vlasti”. On je predstavio i tada najčešće korišćeno oružje, izabravši vikinški, srednjovjekovni i period renesanse, kao veoma zanimljive i živopisne primjere ratničkih duela.

-Pošto su Vikinzi kasnije formirali čvrste centralne vlasti na području Skandinavije, u rješavanju konfliktnih odnosa u društvenim zajednicama koristili su u duelima štit i mač, svoje tradicionalno oružje. U zapadnim evropskim krajevima srednjovjekovni period okarakterisan je strogo definisanim duelima, nazvanim dvobojima časti, između poznatih vitezova čiji su patroni bili evropski vladari-naglasio je Romoda.

On je kazao da “jako zanimljivo i romantično” razdoblje evropske istorije pripada samom početku renesanse, pogotovo na području Fransuske i Njemačke, gdje su “mladi plemići uzavrele krvi civilne, pa i političko-religiozne probleme” nastojali riješiti brojnim dvobojima.

-U Francuskoj je bilo na hiljade dvoboja koji su desetkovali populaciju plemića. Čak je i čuveni Rišelje pokušao dekretima suzbiti dvoboje, ali i pored kazni i vješanja, oni su i dalje ostajali najpopularniji vid okončavanja međusobnih sukoba-kazao je Romoda.

Istoričarka umjetnosti i muzejska savjetnica u Muzeju grada Perasta Aleksandra Simeunović, otvarajući izložbu,  kazala je kako za preteču današnjih mačeva mnogi stručnjaci koji se bave oružjem smatraju spatu, tip pravostranog mača, veoma precizno i standardizovano oružje koje se koristilo kako u ratovima tako i u gladijatorskim borbama.

-Njeno porijeklo nije rimsko već germansko, tako da nije čudno što su germanska oružja tog a i kasnijeg doba bila dosta slična. Germanska preteča spate vuče korijen od keltskih mačeva koji su kasnije poslužili kao uzor tipičnim srednjovjekovnim mačevima vitezova, pri čemu se može napraviti direktan razvojni niz - keltski (halštatski) mačevi - germanske spate - rimske i germanske spate - vikinški i franački mačevi - viteški mačevi-naglasila je Simeunović.

Ona je rekla da je spata bila oružje teške pješadije zamijenivši gladijus, kratki mač koji se zadržao kao oružje lake pješadije.

-Ova zamjena je pratila promjenu u tadašnjem načinu ratovanja: sudari gusto zbijenih pješaka – kopljanika ustupili su mjesto borbama slobodnije raspoređenih teških pješaka koji su imali više prostora oko sebe da vitlaju svojim oružjem, pri čemu su se najčešće dešavali brojni dueli - borba jedan na jedan - duž čitavog fronta-kazala je Simeunović.

Moderator programa bila je Jelena Radonjić, kustoskinja u Crkvi sv. Pavla.

*Fotografije, izvor: JU Muzeji Kotor